معرفی جغرافیایی فریدن و موقعیت افوس در این شهرستان
فریدن از دید جغرافیایى
فریدن در شمال غربى استان اصفهان جاى گرفته است. از شمال با شهرستانهاى خومسار و گؤلپه گن (خوانسار و گلپایگان)، از شرق با شهرستان نجف آباد، از جنوب به چهار محال و بختیارى و از غرب به استان لرستان (شهرستان الیگودرز) محدود می شود. این منطقه به دو شهرستان "فریدن" و "فریدونشهر" تقسیم شده است و در مجلس شوراى اسلامى داراى یك نماینده می باشد. "داران" شهر مركزى فریدن و "فریدونشهر" (نام سابق آن "آخوره" است) مركز شهرستان فریدونشهر می باشد. علاوه بر اینها "چادگان"٫ "بوئین و میاندشت"، "افوس" و "دامنه" هم از شهرهاى آن بشمار می روند. افزون بر این شهرها بیش از 150 روستا متعلق به فریدن می باشند. مساحت منطقه بیش از 6000 كیلومتر مربع است.
جغرافیاى انسانى: جمعیت فریدن و فریدون شهر طبق سرشمارى سال 1375 180٫521٫ نفر ذكر شده است. ......
فریدن از دید زبانى
فارسى : شمال شرقى فریدن محدوده كوچك این زبان است... ...اهالى بومى "داران" (چهل سال پیش داران ده كوچكى بود)٫ "دامنه" و روستاهاى "آشجرد" به این زبان سخن می گویند. اما در حال حاضر اكثریت جمعیت "داران" را تركها كه از مناطق دیگر به این ناحیه آمده اند تشكیل می دهند.
لرى : این زبان یكى از گویشهاى قدیمى فارسى است. جنوب غربى و غرب فریدن، بولطاق، ننادگان، كمیتك، چاغا، بزمه و چند روستاى دیگر در حوزه این زبان جاى می گیرد. در شمال غربى و جنوب فریدن نیز دهات كوچكى مربوط به این زبانند.
گرجى : محدوده این زبان در فریدن، شهر بوئین و یاندشت و چند روستا در اطراف آن، شهر فریدون شهر و چند روستاى اطراف آن می باشد. از روستاهاى گرجى می توان به افوس، چوقیورت، شاهیوردى، شیشگا، خویگان، آغچاى، داشكسن و چند روستاى دیگر اشاره نمود. از میان اینها افوس و شیشگان و خویگان به زبان فارسى و "شاهیوردى" و "داشكسن" به زبان تركى صحبت می كنند. این را هم باید قید نمود كه در "بوئین" و "میاندشت" و "فریدونشهر" هم جمعیت تركها وزنه دار است.
ارمنى : این زبان در آغاز سده حاضر داراى موقعیت مهمى در فریدن بوده .....ارمنی هاى فریدن علاوه بر زبان ارمنى زبان تركى را نیز به درستى تكلم می كنند و از ادبیات شفاهى ترك فوق العاده تاثیر پذیرفته اند. و به همین سبب بیش از اقوام دیگر به تركها نزدیك بوده اند. در حال حاضر در فریدن تنها یك روستاى ارمنى بنام زرنه وجود دارد. علاوه بر آن در هزارجریب، خویگان، داشكسن، بوئین و میاندشت، ناماگیرد، بادیگان هم چند خانواده ارمنى ساكن است. .......
دیگردیسى ها : این اصطلاح را براى آنانكه زبان مادرى و فرهنگهاى خود را رها كرده به زبان دیگرى سخن می گویند بكار می برم. علاوه بر دهاتى كه نامشان در بالا ذكر شد، تقریبا همه آنهایی كه در شهرها ساكن اند، و گاهى اوقات در بعضى از روستاها هم دهاتیان فارس زبان می شوند. در شیشگان زبان مردم نخست از گرجى به تركى و پس از آن از تركى به فارسى تبدیل شده است. "شاهیوردى" نیز در همین مسیر است. پس از آنكه ارمنیان خویگان را ترك كردند زبان اهالى مستقیما از گرجى به فارسى تغییر یافته است. در این دگرگیسى ها ماجراى افوس از همه جالبتر است: افوسی ها روزى در مسجد جمع شده و سوگند یاد می كنند كه زبان گرجى را رها كرده و به فارسى سخن بگویند! و گویا این تنها سوگندى است كه به جا آورده شده است!
برای اطلاع کامل و شرح کامل به سایت
شهر افوس درغربى ترين نقطه استان اصفهان به عنوان منطقه گردشگرى نمونه روزانه پذيراى بيش از 2000 گردشگر است.